To nie przypadek – wreszcie pojawił się instrument prawny, który pozwala chronić i akumulować majątek, a także planować sukcesję. A wszystko to przy atrakcyjnym opodatkowaniu.

Ale choć potencjał jest ogromny, w praktyce liczą się szczegóły.

W najnowszym filmie wyjaśniam, dlaczego fundacja rodzinna zyskała taką popularność, dla kogo to rozwiązanie ma sens, jak wygląda proces rejestracji i z jakimi pułapkami trzeba się liczyć.

Zapraszam Cię do obejrzenia ↓↓

Polacy masowo zakładają FUNDACJE RODZINNE, by chronić majątek

Z filmu dowiesz się:

• Czym dokładnie jest fundacja rodzinna i jakie są jej funkcje,
• Korzyści z jej założenia, w tym te podatkowe,
• Statystyki dotyczące fundacji rodzinnych w Polsce,
• Jak wyglądają podatki w fundacji rodzinnej,
• Kto może założyć fundację rodzinną i czy to rozwiązanie jest dla Ciebie,
• Jakie są wady fundacji rodzinnej,
• Alternatywy dla fundacji rodzinnej.

Obejrzyj film >>

Po co mi fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna to taki Twój własny prywatny quasi fundusz inwestycyjny, który pozwoli Ci na:

• Zaplanowanie sukcesji (czyli tego, co się stanie z Twoim majątkiem, jak Ciebie zabraknie)
• Ochronę Twojego majątku
• Akumulację tego majątku, przede wszystkim poprzez sensowne opodatkowanie

Według mnie nazwa „fundacja rodzinna” nie jest najszczęśliwsza – w nomenklaturze anglosaskiej używa się określenia „trust”. Ale chyba po prostu nie było lepszego odpowiednika tego trustu w polskim języku.

Na czym polegają te korzyści z fundacji rodzinnej związane z sukcesją, ochroną i akumulacją majątku?

Fundatorzy fundacji, a najczęściej będzie to jeden fundator, wnoszą majątek i przestają być jego właścicielami. Nie dostają nic w zamian, ale zachowują nad nim kontrolę.

Te wniesione aktywa przestają podlegać pod ryzyka biznesowe, prawne czy podatkowe związane z fundatorem. Fundacja rodzinna odpowiada solidarnie z fundatorem tylko za jego zobowiązania powstałe przed jej ustanowieniem, a w przypadku obowiązku alimentacyjnego odpowiada także za zobowiązania powstałe po jej ustanowieniu – ale tylko do wartości wniesionego majątku. Tak więc ten majątek w fundacji staje się po prostu bezpieczniejszy – na tym przede wszystkim polega ta ochronna funkcja fundacji.

Wniesione aktywa przestają też wchodzić do masy spadkowej tj. przestają podlegać dziedziczeniu. Podlegają wprawdzie roszczeniom zachowkowym, ale tylko przez 10 lat.

Taki brak dziedziczenia może zapobiec rozdrobnieniu majątku, a także konfliktom między spadkobiercami np. między Twoimi dziećmi.  Dzięki statutowi możesz realnie wpłynąć na to, co się stanie z Twoim majątkiem po śmierci i w jaki sposób będzie on wykorzystywany przez Twoich najbliższych. Na tym polega ta funkcja fundacji rodzinnej związana z ułożeniem sukcesji.

Dochody fundacji, o ile mieszczą się w pewnych ramach określonych w ustawie, nie podlegają podatkowi dochodowemu, co pozwala na efektywne dalsze inwestowanie tych dochodów. To jest ta akumulacyjna funkcja fundacji rodzinnej.

Według mnie fundacja rodzinna nie jest rozwiązaniem tylko dla bogatych, czyli takich Rockefellerów , ale tak naprawdę dla każdego, kto ma nawet niewielki majątek np. kilka czy kilkanaście mieszkań lub udziały w jakiejś spółce lub spółkach, papiery wartościowe czy dzieła sztuki.

Trochę statystyk i doświadczeń

Tyle teorii, a teraz sprawdźmy, jak polscy przedsiębiorcy podeszli do fundacji rodzinnych.

Opiszę kilka raportów stworzonych przez kancelarie zajmujące się tym tematem. Dodam do tego też trochę komentarzy z naszej praktyki – w ramach naszej kancelarii założyliśmy już kilkadziesiąt fundacji rodzinnych, prowadzimy też dla nich księgowość.

Z raportu „Fundacje rodzinne w liczbach” możemy się dowiedzieć, że w ciągu dwóch lat złożono 3866 wniosków, a zarejestrowano 2529 fundacji. Pozytywne jest to, że sąd odrzucił tylko 1 wniosek a oddalił 3.

Natomiast negatywna informacja jest taka, że sąd w Piotrkowie Trybunalskim, który prowadzi Rejestr Fundacji Rodzinnych, nie radzi sobie z tym zadaniem. Średni czas rozpatrywania wniosku to około 8 miesięcy, a liczba nowych wniosków jest prawie w każdym miesiącu wyższa niż liczba rozpatrzonych – co oznacza, że kolejka się zwiększa.

Fundatorzy to najczęściej mężczyźni, urodzeni w latach 70. (ja też do nich należę). Najmłodsi fundatorzy mają 20 lat, a najstarszy ma 88 lat. Jednak większość z nich to osoby w kwiecie wieku, co pokazuje, że fundacja rodzinna nie jest rozwiązaniem popularnym tylko wśród osób blisko emerytury.

74% fundacji ma jednego fundatora. To wynika przede wszystkim z konstrukcji przepisów i sposobu opodatkowania świadczeń wypłacanych beneficjentom, które powodują, że fundacje rodzinne z wieloma fundatorami nie są sensowne. Z tego samego powodu większość fundacji mających więcej niż jednego fundatora (te pozostałe 26%) zostało ustanowionych przez małżeństwa.

Dane z ograniczonej próbki pokazują, że 56% fundacji ma w nazwie nazwisko. Ja akurat jestem zwolennikiem nie używania nazwiska w nazwie ze względu na ochronę prywatności. Ta chęć zwiększenia prywatności oraz elastyczności były najprawdopodobniej także powodem stosowanej czasami praktyki określania beneficjentów poza statutem (np. w załączniku do statutu lub w uchwale fundatora). Niestety, dostęp do danych fundacji jest obecnie stosunkowo łatwy poprzez CRBR, jednak ma zostać ograniczony, co zwiększy poziom ochrony prywatności fundatorów, zarządów oraz beneficjentów.

Beneficjentami rejestrowanych fundacji rodzinnych są najczęściej sami fundatorzy, ich małżonkowie oraz ich dzieci. Często unika się jednak umieszczania małoletnich wśród beneficjentów ze względu na ochronę ich prywatności – stają się oni beneficjentami np. w momencie osiągnięcia pełnoletności albo jak zabraknie fundatorów. Według Grant Thornton średnia liczba beneficjentów wynosi 3,3, a w jednej z fundacji wskazano ich aż 19.

Wyjaśniła się też kwestia, która początkowo była wątpliwa tj. czy fundacja rodzinna może wziąć kredyt.

Tak, może. Powinna dostarczyć odpowiednie dokumenty, a banki twierdzą, że każdy przypadek jest traktowany indywidualnie.

Trzeba zadbać o cel finansowania, realne źródło spłaty oraz zabezpieczenie. Co ważne, można zainicjować proces kredytowy już na etapie fundacji rodzinnej w organizacji, ale uruchomienie nastąpi dopiero po rejestracji fundacji.

Bardzo obszernym i dynamicznie zmieniającym się obszarem są podatki w fundacji rodzinnej. Generalne zasady są znane i w miarę proste, ale diabeł, jak zwykle, tkwi w szczegółach.

Jesteśmy więc teraz na etapie takiego intensywnego wyjaśniania tych szczegółów przy pomocy interpretacji, opinii zabezpieczających oraz spraw sądowych. Widać, że fiskus sam do końca nie wie, jak podchodzić do niektórych kwestii. Wydaje interpretacje, potem je zmienia, przegrywa też sprawy w sądzie co do rozstrzygnięć w tych interpretacjach.

W ciągu 2 lat wydano prawie 500 interpretacji. Większość z nich dotyczyła zakresu dozwolonej działalności gospodarczej fundacji, a kolejne dotyczyły skutków podatkowych wnoszenia majątku i różnych wypłat dla beneficjentów. W 79% fiskus zgodził się z opinią podatników (wydał pozytywną interpretację), a w 21% uznał twierdzenia podatników za nieprawidłowe. Coraz częściej też odmawia wydania interpretacji ze względu na prawdopodobieństwo unikania opodatkowania.

Sądy stopują profiskalne zapędy fiskusa. Przykładowo, pojawił się wyrok WSA mówiący, że wynajem krótkoterminowy łapie się w najem wymieniony w zakresie dozwolonych rodzajów działalności fundacji rodzinnej. Nie wiadomo jednak jeszcze, co się wydarzy w kolejnej instancji tj. w NSA.

Na razie fundacje rodzinne nie są mocno kontrolowane przez fiskusa – myślę, że to jednak efekt młodego wieku tej konstrukcji w Polsce. Były oczywiście czynności sprawdzające (178 przypadków), ale najprawdopodobniej były to standardowe wyjaśnienia dotyczące np. zwrotu VAT.

Gorącym tematem jest zastosowanie klauzuli o unikaniu opodatkowania, w szczególności w kontekście wykorzystywania fundacji rodzinnych do sprzedania majątku, najczęściej firmy, z niższym opodatkowaniem. Analiza wniosków o opinie zabezpieczające pokazuje dość jasno, że fiskus podejrzliwie patrzy na przypadki, gdy ktoś wnosi majątek np. udziały w firmie, do fundacji, a fundacja dość szybko te udziały sprzedaje. W sytuacji, gdy jeszcze te pieniądze ze sprzedaży są wypłacane od razu beneficjentom, widać, że było to działanie sztuczne. Gdy jednak widać, że fundacja powstała w celach sukcesyjnych, do zabezpieczenia rodziny, do ochrony majątku i mądrego inwestowania w ramach fundacji, szef KAS nie powinien dopatrywać się sztuczności.

Jeszcze kilka praktycznych uwag dotyczących podatków w fundacji rodzinnej:

• mimo tego, że ogólne zasady opodatkowania fundacji rodzinnych są znane i w miarę proste, jest mnóstwo istotnych niuansów np. CIT od ukrytych zysków, podatek od wynajmu podmiotom powiązanym, karny CIT od działalności „niedozwolonej” (czyli tej nie wymienionej w ustawie) i inne, tak więc najlepiej jednak skorzystać ze wsparcia profesjonalistów, którzy mają te niuanse już rozpracowane,
• według obecnych interpretacji i wyroków inwestowanie w kryptowaluty nie zalicza się do działalności dozwolonej w ramach fundacji (ale można to obejść np. poprzez ETFy oparte na krypto),
• spółka, której udziałowcem jest fundacja rodzinna, nie może skorzystać z estońskiego CITu, jednak wspólnicy spółek na estońskim CIT mogą być fundatorami i beneficjentami fundacji rodzinnej,
• fundacja rodzinna nie jest jakoś szczególnie traktowana z punktu widzenia ustawy o VAT. Przeanalizuj, najlepiej z pomocą doradcy, uwarunkowania vatowskie w Twojej fundacji rodzinnej. W szczególności, uważaj na VAT przy wnoszeniu majątku do fundacji, zwłaszcza przy transakcjach dotyczących nieruchomości. Może się pojawić konieczność opodatkowania takiej operacji, warto też przeanalizować kwestię 10-letniej korekty,
• fundacja rodzinna dość dobrze nadaje się jako podmiot holdingowy. Widziałem sporo przypadków zastępowania rodzinnej spółki holdingowej właśnie fundacją rodzinną. Chcesz poznać szczegóły – odezwij się do nas: wmp@wmp.pl lub https://wmp.pl
• fundacja rodzinna, jak sama nazwa wskazuje, najlepiej nadaje się dla Twojej najbliższej rodziny. Doskonale pokazuje to analiza efektywnego podatku w przypadku wypłacania świadczeń różnym beneficjentom: najbliższej rodzinie (czyli osobom z zerowej grupy podatkowej fundatora), dalszej rodzinie (osobom z I i II grupy podatkowej) oraz obcym osobom (z III grupy). W praktyce tylko dla zerowej grupy, czyli w przypadku najbliższej rodziny, ten efektywny podatek jest na rozsądnym poziomie.

Wady

Fundacja rodzinna ma także swoje wady.

Pierwsza to, oczywiście, koszty. Założenie i prowadzenie fundacji rodzinnej kosztuje: nie unikniesz wydatków na usługi prawne, doradztwa podatkowego, a także na księgowość i cykliczny audyt narzucony przez ustawę. Jednak, wbrew pozorom, nie muszą to być kwoty super duże – założyliśmy już sporo fundacji, gdzie koszty były na bardzo rozsądnym poziomie.

Niemniej, ze względu na te koszty fundacja rodzinna nie jest dla każdego. Dopiero od pewnego poziomu majątku jest sens korzystać z tego rozwiązania. Nie musi to być jednak kilkanaście czy kilkadziesiąt milionów złotych – wg mnie fundacja rodzinna ma sens nawet przy majątku rzędu małych kilku milionów złotych (oczywiście, sporo zależy od tego, o jakich zasobach majątkowych mówimy).

Druga wada to formalności – jest ich przy zakładaniu i prowadzeniu fundacji rodzinnej sporo i niektóre z nich trwają zdecydowanie za długo np. rejestracja fundacji. Ale sytuacja będzie stopniowo się poprawiać, gdy wiele wątpliwości prawno-podatkowych zostanie wyjaśnionych, kancelarie wypracują metody postępowania, a sąd w Piotrkowie Trybunalskim poprawi swoją efektywność (to ostatnie pewnie nie wydarzy się zbyt szybko).

Trzecia wada to te niuanse podatkowe, o których wspominałem wcześniej – jest ich trochę, ale podobnie jak z formalnościami, wg mnie sytuacja będzie się poprawiać.

Czwarta wada fundacji rodzinnej to fakt… że to jest podmiot polski. A to wiąże się z tym, że mamy ryzyko zmiany reguł gry, czyli: przepisów, w trakcie jej trwania. Polski ustawodawca jest z tego niestety znany i wielokrotnie w przeszłości zmieniał prawo nie patrząc na zasadę zachowania praw słusznie nabytych, obietnice złożone przedsiębiorcom i podatnikom, a także zasadę prostoty tworzenia prawa i stymulowania rozwoju gospodarczego.

Jakiś czas temu pojawiły się głosy ze strony ministerstwa o chęci zmiany przepisów dotyczących fundacji rodzinnej m.in. w zakresie opodatkowania najmu, opodatkowania sprzedaży majątku wniesionego do fundacji przez długi czas np. 10 czy 15 lat, wprowadzenia daniny solidarnościowej od świadczeń czy też przymusowego rozwiązania fundacji prowadzącej „niedozwoloną” działalność.

Uważam, że ustawodawca nie zmieni przepisów na tyle, żeby kompletnie zepsuć ideę fundacji rodzinnej. Niemniej, spodziewam się zmian m.in.:

• w zakresie tego okresu, przez który trzeba trzymać majątek w fundacji, żeby jego sprzedaż była zwolniona z podatku. Będzie to jednak krótszy okres niż 15 lat np. 3 czy 5 lat,
• wprowadzenia daniny solidarnościowej przy wypłacie świadczeń,
• doprecyzowania definicji działalności „dozwolonej” (czyli tej objętej zwolnieniem z CIT),
• doprecyzowania, że wynajem krótkoterminowy nie będzie objęty zwolnieniem.

Tak więc zmiany będą, ale ja tak naprawdę się ich nie obawiam. Liczę na to, że polskie fundacje rodzinne na dobre zagoszczą na rynku i zatrzymają kapitał w naszym kraju, zapewniając istnienie wielopokoleniowych polskich firm.

Alternatywą nadal są, oczywiście, odpowiedniki fundacji rodzinnych w innych krajach, ale to są rozwiązania droższe, mające sens przy dużo większych majątkach.

Zakładanie fundacji rodzinnej

Jak wygląda założenie fundacji?

W dużym uproszczeniu: idziesz do notariusza i podpisujesz akt założycielski oraz statut – dokument określający kluczowe kwestie, jak funkcjonować ma Twoja fundacja rodzinna. Do tego jeszcze wniesienie mienia na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości co najmniej 100 tysięcy złotych. Wniosek o rejestrację wysyłasz do sądu w Piotrkowie Trybunalskim. No a potem czekasz 8 miesięcy lub dłużej

Zanim fundacja zostanie zarejestrowana przez sąd, funkcjonuje jako fundacja rodzinna w organizacji i możesz już z niej korzystać. Trzeba być jednak świadomym ograniczeń fundacji rodzinnej w organizacji – przykładowo, reprezentuje ją fundator, a nie zarząd. Czyli wszystkie umowy na początku np. dotyczące siedziby, księgowości czy konta bankowego podpisuje fundator.

Dodatkowo, jeśli fundacja nie zostanie zarejestrowana, dotychczas włożony majątek zostanie obciążony podatkiem 15%. Z tego powodu uważam, że nie warto na początku wkładać do fundacji dużego majątku. Lepiej włożyć te minimalne 100 tys. złotych, a dopiero po rejestracji i dobrym przemyśleniu szczegółów dokładać kolejne składniki majątku. Widać to w danych z raportów o fundacjach – obecnie ponad połowa fundacji rodzinnych nie jest aktywna tj. nie została wyposażona w majątek powyżej tego minimalnego wkładu.

Na szczęście, prawdopodobieństwo nie zarejestrowania fundacji nie jest duże. Tak jak mówiłem wcześniej, dotychczas sąd odrzucił tylko jeden wniosek, a 3 oddalił.

Tak więc widzisz, podobnie jak w podatkach, przy zakładaniu fundacji rodzinnej diabeł tkwi w szczegółach. Najczęściej taki proces jest realizowany przez kancelarię, która powinna zadbać o różne formalności, niuanse i pułapki. Nasza kancelaria też takie coś może dla Ciebie zrobić – w razie potrzeby odezwij się do nas – link znajdziesz pod tym filmem.

I jeszcze kilka praktycznych wskazówek ode mnie w temacie zakładania fundacji:

• zadbaj o odpowiednią treść statutu. Trzeba w nim określić cele fundacji i sposoby ich realizacji, a także uregulować takie rzeczy jak: kto i kiedy jest beneficjentem, komu, jakie i kiedy przysługują świadczenia, kto i w jaki sposób zarządza majątkiem.
• niemniej, nie zakładaj, że od razu stworzysz docelową treść statutu. Załóż, że będziesz go zmieniać, być może nawet znacząco, zanim osiągnie docelowy kształt. Taka zresztą jest praktyka – rejestrujemy fundację z prostym statutem, a potem dopiero dopasowujemy go do wymagań fundatora. Widać to zresztą w danych – liczba wniosków o zmianę jest bardzo dużo, co dowodzi właśnie popularności opisanego przeze mnie podejścia.
• zadbaj o sprawne uzyskanie NIPu i REGONu dla swojej fundacji (będą potrzebne chociażby do umowy z bankiem),
• zadbaj o wpis do CRBR, żeby uniknąć ewentualnych kar,
• zastanów się, czy warto używać nazwiska w nazwie, a także, czy warto wpisywać beneficjentów bezpośrednio w statut – ze względu na wspomnianą już przeze mnie ochronę prywatności,
• pamiętaj, że fundacja rodzinna to nie jedyne narzędzie ułożenia sukcesji. W zależności od sytuacji może być także wskazane zrobienie odpowiedniego testamentu, ustanowienie zarządcy sukcesyjnego (jeśli prowadzisz działalność gospodarczą), a także skorzystanie z odpowiednich ubezpieczeń np. na życie.

Jeżeli myślisz o założeniu fundacji rodzinnej – to pomożemy Ci z nią na każdym etapie. Sprawdzimy i doradzimy, czy to rozwiązanie jest dla Ciebie, napiszemy dla Ciebie statut, pomożemy Ci ją zarejestrować, dopilnujemy wszelkich formalności i dokumentów, a także zaopiekujemy się w pełni księgowością Twojej fundacji rodzinnej.

Robimy wszystko od A do Z, więc jeśli chcesz otrzymać niezobowiązującą ofertę, skontaktuj się z naszą kancelarią: wmp@wmp.pl lub https://wmp.pl 

Artykuł Polacy masowo zakładają FUNDACJE RODZINNE, by chronić majątek pochodzi z serwisu Wynajmistrz - wiedza dla właścicieli wynajmowanych mieszkań.

Na co dzień często narzekamy: na inflację, niskie zarobki, biurokrację czy służbę zdrowia. Ale gdy spojrzymy na twarde dane, obraz wygląda zupełnie inaczej.

Nasz kraj w ciągu ostatnich 35 lat wykonał historyczny skok rozwojowy – zarówno gospodarczy, jak i cywilizacyjny.

W najnowszym filmie przyglądam się faktom i statystykom, które pokazują, jak zmieniła się Polska i jak rysuje się jej przyszłość.

Zapraszam Cię do obejrzenia ↓↓

Polska jest BOGATSZA i LEPSZA niż myślisz!

Z filmu dowiesz się:

• Dlaczego Polska jest bogatsza i lepsza do życia, niż nam się wydaje,
• Jakie były najważniejsze osiągnięcia gospodarcze ostatnich 35 lat,
• W czym Polska dogoniła lub wyprzedziła kraje Europy Zachodniej (i nie tylko),
• Jak zmienił się standard życia przeciętnego Polaka: zarobki, zdrowie, komfort,
• Jakie są największe przewagi Polski w porównaniu z innymi krajami,
• Jakie są obecnie główne problemy i wyzwania stojące przed Polską,
• Co mówią prognozy na kolejną dekadę.

Obejrzyj film >>

Artykuł Polska jest bogatsza i lepsza niż myślisz! pochodzi z serwisu Wynajmistrz - wiedza dla właścicieli wynajmowanych mieszkań.

Jeśli wejdzie ona w życie, przedsiębiorcy w większości przypadków zapłacą mniej.

Zapraszam do obejrzenia nowego filmu, z którego dowiesz się, na czym polegają proponowane zmiany i jak policzyć, czy będą korzystne dla Ciebie ↓↓

Nowa Składka Zdrowotna dla Przedsiębiorców! Co się zmieni? Ile ZUSu zapłacisz w 2025?

Z tego nagrania dowiesz się:

• Jak wygląda propozycja nowej składki zdrowotnej w 2025 roku?
• Ile składki zapłaci przedsiębiorca na skali, liniówce i na ryczałcie?
• Ile i kto zyska, a kto straci na tych zmianach?
• Czy nowa propozycja to zmiana na lepsze i wpłynie na uproszczenie systemu?
• Dlaczego lewica krytykuje propozycje zmian w składce zdrowotnej?

Obejrzyj film >>

Nowa składka zdrowotna dla przedsiębiorców! Co się zmieni?

W marcu Ministerstwo Finansów pokazało projekt reformy składki zdrowotnej dla przedsiębiorców.

Jeśli wejdzie ona w życie, przedsiębiorcy w większości przypadków zapłacą mniej.

W obietnicach wyborczych było przywrócenie składki zryczałtowanej, ale jak to zwykle bywa, każdy tę obietnicę inaczej zrozumiał. Wyborcy wierzyli, że będzie zryczałtowana dla każdego, a rząd proponuje jakąś hybrydę, podobnie skomplikowaną jak Polski Ład.

Nowe zasady mają obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku – z jednej strony niedobrze, bo jeszcze sporo poczekamy, z drugiej strony dobrze, bo takie zmiany trzeba wprowadzać na przełomie roku.

Wszelkie zmiany w trakcie roku podatkowego powodują niesamowite zamieszanie w rozliczeniach. Mieliśmy tego przykład w ostatnich latach, gdy poprawianie Polskiego Ładu było robione bez ładu i składu ani dbałości o dobro podatnika.

Nowe proponowane zasady rozliczania składki są nadal skomplikowane, ale jest trochę lepiej niż w Polskim Ładzie. Zobaczymy jednak, jaki będzie ostateczny kształt przepisów. Doświadczenie mówi mi, że w wyniku sporów w koalicji pojawią się jakieś wyjątki, specjalne ulgi – tak jak w Polskim Ładzie pojawiła się ulga dla klasy średniej, czyli przykład dramatycznie złej regulacji, istniejącej na szczęście tylko kilka miesięcy.

Uwaga, propozycja reformy została zaprezentowana na konferencji 21 marca 2024 roku i na razie mamy tylko slajdy ją opisujące, bez projektu ustawy, więc trudno zweryfikować wszystkie szczegóły…

I druga istotna uwaga – propozycja zmian dotyczy tylko przedsiębiorców – nie było na razie mowy o zmianach dla pracowników i zleceniobiorców.

Podstawowe założenia reformy składki zdrowotnej

Co proponuje Ministerstwo Finansów?

Niestety, nie zdecydowano się na ujednolicenie zasad dla wszystkich form opodatkowania działalności gospodarczej. Tak więc zasady określania składki zdrowotne mają być różne dla skali, liniówki, ryczałtu i karty podatkowej.

Tylko w przypadku opodatkowania według skali podatkowej składka zdrowotna ma być rzeczywiście zryczałtowana (czyli niezależna od dochodu) i wynosić 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli około 300 zł miesięcznie.

Obecnie, czyli w 2024 roku, przedsiębiorcy na skali płacą 9% od dochodu, ale ze składką minimalną równą 9% minimalnego wynagrodzenia. Tak więc proponowana zmiana będzie na pewno korzystna dla działalności na skali. Minimalna korzyść miesięczna to około 100 zł i rośnie wraz z dochodem.

W przypadku liniówki także ma być składka w wysokości 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli wspomniane około 300 zł miesięcznie, ale… w przypadku przekroczenia dochodu w wysokości dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia, czyli około 16 tysięcy złotych miesięcznie (opieram się o kwoty za 2024 rok), zapłacimy dodatkowo 4,9% od nadwyżki dochodu ponad te 16 tysięcy złotych. Jednocześnie nie będzie już odliczenia składki zdrowotnej w PIT.

Obecnie, czyli w 2024 roku, przedsiębiorcy na liniówce płacą składkę zdrowotną w wysokości 4,9% od dochodu, ale ze składką minimalną równą 9% minimalnego wynagrodzenia i pewnym odliczeniem składki od podstawy opodatkowania.

Tak więc proponowana zmiana będzie na pewno korzystna dla działalności na liniówce. Minimalna korzyść miesięczna to około 100 zł i rośnie wraz z dochodem, ale maksymalna korzyść miesięczna na składce zdrowotnej wyniesie około 500 zł (czyli około 6 tys. zł rocznie). Całkowita oszczędność (na składce oraz na podatku) będzie jednak mniejsza, bo zyskamy na składce, ale, ze względu na likwidację odliczenia składki zdrowotnej w PIT, stracimy trochę na podatku.

W liniówce ma być też możliwość opłacania składki w oparciu o 1/12 ostatniego wykazanego rocznego dochodu – coś na kształt uproszczonych zaliczek w PIT. W liniówce ta składka będzie więc „zryczałtowana”, ale tylko do pewnego poziomu dochodu.

W przypadku ryczałtu także ma być składka w wysokości 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli wspomniane około 300 zł miesięcznie, ale ponownie, tylko do pewnego poziomu, tym razem przychodu. Od przychodu ponad czterokrotność przeciętnego wynagrodzenia, czyli około 32 tysięcy miesięcznie, zapłacimy dodatkowo 3,5% od nadwyżki przychodu ponad tę czterokrotność przeciętnego wynagrodzenia.

Ponownie, tak jak w liniówce, w ryczałcie nie będzie już odliczenia składki zdrowotnej w PIT.

Obecnie, czyli w 2024 roku, płacimy w ryczałcie zryczałtowaną miesięczną składkę zdrowotną w wysokości

• około 400 zł przy przychodzie rocznym (po odjęciu zapłaconych składek społecznych) do 60 tys. zł,
• około 700 zł przy przychodzie do 300 tys. zł i
• około 1300 zł, gdy nasz przychód przekracza 300 tys. zł rocznie.

Minimalna korzyść miesięczna dla ryczałtowców to około 100 zł i rośnie wraz z przychodem, ale tylko do wysokości limitu czterokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznie. Jak przekroczymy ten limit, nasza korzyść spada. A gdy przychód przekracza około 700 tysięcy złotych rocznie, to możemy nawet na proponowanych zmianach stracić.

Dla przedsiębiorców z większymi przychodami będzie to więc zmiana na minus…

Pamiętajmy też, że całkowita ewentualna oszczędność (na składce oraz na podatku) będzie jednak mniejsza, bo zyskamy na składce, ale, ze względu na likwidację odliczenia składki zdrowotnej w PIT, stracimy trochę na podatku.

Jeśli chcesz sprawdzić, ile zaoszczędzisz (albo stracisz) na tych zmianach, policz to na naszym kalkulatorze przedsiębiorcy – dodaliśmy do niego możliwość analizy tej nowej propozycji składek zdrowotnych. Ściągnij go sobie za darmo – link.

We wszystkich trzech formach opodatkowania likwidacji ma ulec konieczność płacenia składki od dochodu czy przychodu ze sprzedaży środków trwałych. To naliczanie składki od sprzedaży środków trwałych i tak dotyczyło tylko majątku nabytego od 2022 roku, ale dobrze, że to zostanie zlikwidowane (bo sensu za bardzo nie miało).

Dla porządku wspomnę, że w przypadku karty podatkowej składka zdrowotna ma wynosić 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia. W 2024 roku przedsiębiorcy na karcie podatkowej płacą 9% minimalnego wynagrodzenia. Na zmianach więc zyskają około 100 zł miesięcznie.

Czy to zmiany na lepsze?

Z jednej strony, ewidentnie dla większości przedsiębiorców będzie to obniżka składki zdrowotnej – w porównaniu do tego, co płacimy po tej tragedii regulacyjnej, jaką był Polski Ład. Dużo bardziej oparto wyliczanie składki o wskaźniki zależne od inflacji np. przeciętne wynagrodzenie. Co roku więc te limity będą rosnąć (choć uważam, że i tak w kolejnym roku znowu nastąpi jakaś zmiana przepisów). Obecnie wiele limitów jest stałych np. limit przychodu w ryczałcie (te 60 tys. i 300 tys. złotych).

Z drugiej strony, mam mieszane uczucia.

To jest jak w tym dowcipie o kozie – jak Ci ciasno w domu, weź do domu kozę, pomieszkaj z nią trochę, a potem się jej pozbądź – będziesz się cieszyć, jak dużo miejsca masz w swoim rodzinnym gniazdku.

Polski Ład podwyższył znacząco składkę zdrowotną, zrobił z niej w praktyce podatek, a teraz, jak nam ją obniżają, to mamy się cieszyć. Ale nikt już nie mówi, że nie jest to obniżka do poziomu sprzed Polskiego Ładu.

Dostajemy zryczałtowaną składkę zdrowotną tylko dla skali, a dla liniówki i ryczałtu nadal jest ona zależna od dochodu lub przychodu. To pokazuje, że składka zdrowotna to de facto podatek, zwany dla niepoznaki składką. Dowodzi tego także fakt, że zasady wyliczania składki zdrowotnej są różne w zależności od formy opodatkowania działalności.

Gdyby to miała być rzeczywiście składka, powinna być jednolita dla wszystkich, niezależna od dochodu czy też przychodu, a jedynie, być może, od ryzyka, które generujemy dla systemu ubezpieczeń zdrowotnych (przykładowo, palacze powinni płacić wyższe stawki, bo w pełni świadomie narażają system na wysokie koszty ich leczenia).

Czy ta propozycja oznacza uproszczenie systemu?

Jak już wspomniałem wcześniej, do pewnego stopnia tak. Nadal jednak nie widzę tu propozycji ujednolicenia podstawy obliczania składki zdrowotnej z podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym, nadal trzeba będzie w liniówce i ryczałcie liczyć składkę od zmieniającego się dochodu czy przychodu.

Zobaczymy też, jaki będzie ostateczny kształt przepisów. Najprawdopodobniej w wyniku sporów w koalicji pojawią się jakieś wyjątki, dodatkowe limity, odliczenia, specjalne ulgi, komplikujące wyłącznie życie przedsiębiorcom.

Przedsiębiorcy vs etatowcy

Jak tylko pojawiła się propozycja nowej składki zdrowotnej, od razu w przestrzeni medialnej pojawiła się krytyka, głównie ze środowisk lewicowych, że po jej wprowadzeniu etatowcy będą płacić wyższe od przedsiębiorców składki.

Po pierwsze, przedsiębiorcy to nie tylko informatycy z wysokimi zarobkami, ale także drobni rzemieślnicy, dla których każde kilkadziesiąt złotych ma znaczenie.

Po drugie, działalność gospodarcza to zupełnie co innego niż praca na etacie. Prowadzimy ją na własne ryzyko i jak nie zarobimy, to nie ma co do garnka włożyć, a składki nadal trzeba płacić. Etatowiec w praktyce nie ponosi ryzyka, jest chroniony przez kodeks pracy i na inne różne sposoby.

Po trzecie, argument o tym, że to pracownicy głównie będą ponosić ciężar utrzymania służby zdrowia, jest kompletnie nie trafiony.

Wprawdzie podczas konferencji Ministerstwo pokazało dane, że w 2022 roku ze 122 mld złotych składek 62,1 mld wpłacili pracownicy, 27,9 mld zł wpłacili emeryci i renciści, a przedsiębiorcy tylko 19,1 mld zł. Ale uwaga – tych przedsiębiorców jest dużo mniej niż pracowników oraz emerytów i rencistów!

Policzyłem na szybko, jaka jest średnia składka zdrowotna wpłacana przez statystycznego pracownika lub emeryta/rencistę – wyszło mi około 300 zł miesięcznie. A dla przedsiębiorców wyszło mi około 900 zł! Przedsiębiorcy w 2022 roku płacili więc średnio kilkukrotnie wyższą składkę zdrowotną niż pracownicy!

Jeśli chcesz sprawdzić, ile zaoszczędzisz (albo stracisz) na tych zmianach, policz to na naszym kalkulatorze przedsiębiorcy – dodaliśmy do niego możliwość analizy tej nowej propozycji składek zdrowotnych. Ściągnij go sobie za darmo – link.

Artykuł Nowa składka zdrowotna dla przedsiębiorców! Co się zmieni? Ile ZUSu zapłacisz w 2025? [video] pochodzi z serwisu Wynajmistrz - wiedza dla właścicieli wynajmowanych mieszkań.